Dil oyunları ve Felsefe

     Filozofların çelişkilerini ortaya koymak eski bir felsefi temadır. Bu, felsefecilerin felsefe yapmaya devam etmesini asla engelle-memiştir, ama çoğu kez onları, dünyanın en felsefi tarzında, felsefeyi nihayete erdirecek bir felsefe sunmak için uyarmıştır. Ve, teorik olarak, hastalığı hastayla beraber götürmesi gereken bu girişimlerin sonucu daima hastaya yeni bir gençlik bahşet-mek olmuştur.


Descartes’ın, spekülatif zorlukları ivedilikle çö-züp, zihni kendisini pratik problemlere hasretmesi için özgür bırakacak ve bizi böylece “doğanın efendileri ve sahipleri kı
la-cak”
 bir yöntem önererek sona erdirmek istediği şey, iş
te tam  da felsefecilerin bu çelişkileridir. Bununla birlikte, kartezyen felsefeden, Malebranche’ınki ve Spinoza’nınki doğacaktır. Ge-lecekteki her metafizik için Prolegomena3’nın ardından çok geçmeden metafizik yapıların eşi benzeri bulunmayan bir çi-çeklenmesi gelir ki aralarında Hegel’in felsefesi bir kez daha kendini felsefenin bir sonu olarak sunar. Marx’tan, Nietszche’-den, Heidegger’den hiç bahsetmeyeceğim bile.



Tractatus logico-philosophicus’ta, felsefenin soruları ve önermeleri anlamsız olarak görünüyordu, çünkü bunlar dilin mantığını bilmemeyi varsayıyordu. Bunlar, nesnenin, kesinli-ğin, olasılığın işlevi gibi, arı mantıkî işlevlerin bir şeyleştirilme-sinden kaynaklanıyorlar, filozofu tasarımlanamaz olanı –yani mantıkî biçimi– tasarımlamaya iten bir eğilime tekabül ediyor-lardı5. Ama Tractatus, mantığın, gündelik dile nazaran, ideal bir dil temsil ettiğini ileri sürüyordu. Felsefi Soruşturmalar ise bu ideal dil anlayışını yadsır. O halde eğer, Tractatus’a göre, felsefenin hatası mantığın âdeta ötesine gitmek istemesinden ibaretse, Felsefi Soruşturmalar’a göre, felsefenin hatası günde-lik dilin ötesine gitmek istemesinden ibarettir. Bu gündelik dil aşılmamalıydı: “Hatamız olguları bir ilk-fenomen (Urphäno-men) olarak görmemiz gerektiği yerde; yani sadece: falan dil oyunu oynanıyor dememiz gereken yerde, bir açıklama ara-maktır”